EEN BOOT KOPEN - VRAAG EERST WAT ER AL BEKEND IS

Een boot bezichtigen begint meestal in de kuip. Even achter het roer staan, de motorruimte bekijken en ontdekken hoeveel ruimte er binnen is. Begrijpelijk, want je wilt weten of het schip bij je past. Toch zou ik een koper adviseren om al vóór die bezichtiging een paar gerichte vragen aan de verkoper of makelaar te stellen.

Niet alleen over de leeftijd van de zeilen of het aantal motoruren. Vooral over wat er al bekend is van het schip. Welke documenten zijn aanwezig? Zijn er gebreken gemeld? En een vraag die verrassend weinig wordt gesteld: is deze boot onlangs al eens door een scheepsexpert geïnspecteerd?

Begin bij de scheepspapieren

Een mooie boot met onduidelijke documentatie kan een ingewikkelde aankoop worden. Vraag daarom tijdig welke papieren aanwezig zijn en of je die kunt inzien.

Denk aan eigendomsdocumenten, de btw-status, eventuele registratie en CE-documentatie, voor zover die voor het betreffende schip van toepassing is.

Vooral de btw-status verdient aandacht. Een oude verkoopfactuur is niet in alle gevallen voldoende om de fiscale geschiedenis vast te stellen. Bij een geregistreerd vaartuig wil je bovendien weten of de gegevens kloppen en of er bijzonderheden zijn die bij de overdracht moeten worden geregeld.

Ook de CE-markering vraagt enige kennis van bouwjaar en herkomst. Niet ieder ouder schip hoeft oorspronkelijk over CE-documentatie te beschikken.

Wie vooraf weet welke scheepsdocumenten bij aankoop relevant zijn, voorkomt dat belangrijke vragen pas vlak voor de overdracht op tafel komen.

Wat weet de verkoper eigenlijk?

Een eigenaar kent zijn schip doorgaans op een andere manier dan een expert. Hij weet misschien dat een raam bij zware regen soms lekt, dat een instrument af en toe uitvalt of dat een reparatie nog moet worden uitgevoerd.

Vraag daarom rechtstreeks naar bekende gebreken, schades en technische bijzonderheden. Informeer ook naar eerdere reparaties en werkzaamheden die nog openstaan.

Daarbij maak ik graag onderscheid tussen drie zaken: wat iemand vertelt, wat met documenten kan worden onderbouwd en wat daadwerkelijk technisch is onderzocht.

Een verkoper kan bijvoorbeeld aangeven dat een lekkage is verholpen. Een factuur laat vervolgens zien welke werkzaamheden zijn uitgevoerd. Maar of de reparatie technisch goed is uitgevoerd en het probleem daadwerkelijk is opgelost, vraagt soms om nader onderzoek.

En ander voorbeeld betreft de vaker voorkomende melding van een “volledige “ motorrevisie. Wat voor de een een volledige revisie is kan voor de ander een totaal andere betekenis hebben.

Het is verstandig om belangrijke vragen schriftelijk te stellen. Zo blijft duidelijk welke informatie is verstrekt, ook met het oog op de rechten en verplichtingen bij de aankoop van een tweedehands boot.

Is de boot al eerder gekeurd?

Stel dat een zeiljacht al enkele maanden te koop staat. Een eerdere geïnteresseerde koper heeft een aankoopkeuring laten uitvoeren, maar de koop is uiteindelijk niet doorgegaan.

Dan zou ik willen weten wat er tijdens die inspectie is onderzocht.

Een afgeketste verkoop betekent niet automatisch dat er iets mis is met het schip. Toch kan een eerdere inspectie belangrijke informatie hebben opgeleverd.

Vraag daarom wanneer het onderzoek plaatsvond, wie het heeft uitgevoerd en wat de reikwijdte was. Ging het om een volledige aankoopkeuring, een beperkte technische inspectie of alleen een motoronderzoek? Zijn er aandachtspunten of aanbevelingen vastgelegd?

Dat verschil kan aanzienlijk zijn.

Een zeiljacht dat uitsluitend in het water is geïnspecteerd, kan op veel onderdelen zorgvuldig zijn beoordeeld. Maar het onderwaterschip, de kielonderzijde en bepaalde delen van het roer waren dan niet rechtstreeks bereikbaar. Een rapport van zo'n inspectie geeft dus geen volledig beeld van die onderdelen.

Hetzelfde geldt voor een inspectie zonder proefvaart. Sommige verschijnselen worden pas duidelijk wanneer installaties en aandrijving daadwerkelijk onder belasting functioneren.

Mag je een eerder rapport inzien?

Als er een inspectieverslag bestaat, is het verstandig om te vragen of dit beschikbaar is.

Daarbij speelt vertrouwelijkheid een belangrijke rol. Een keuringsrapport wordt opgesteld in opdracht van een specifieke opdrachtgever. Dat kan een eerdere geïnteresseerde koper zijn geweest, en niet de huidige eigenaar of makelaar.

Als expert mag ik keuringsgegevens niet zomaar aan derden verstrekken. Daarvoor is uitdrukkelijke toestemming van de opdrachtgever nodig. Ook voor verder gebruik of verspreiding van een rapport kunnen afspraken en voorwaarden gelden.

Het is dus niet vanzelfsprekend dat een makelaar een eerder rapport in bezit heeft of kan doorsturen, zelfs wanneer bekend is dat er een keuring heeft plaatsgevonden.

Is het rapport niet beschikbaar, vraag dan welke aandachtspunten uit de eerdere inspectie bij de verkoper bekend zijn. Ook zonder inzage in het volledige rapport kan die informatie nuttig zijn.

En wat is er daarna gebeurd?

Een rapport van een halfjaar geleden kan waardevol zijn, maar beschrijft de toestand op het moment van inspectie.

Misschien zijn geconstateerde gebreken inmiddels hersteld. Vraag dan naar facturen en informatie over de uitgevoerde werkzaamheden. Het kan ook zijn dat het schip sindsdien intensief is gebruikt, schade heeft opgelopen of langere tijd heeft stilgelegen.

De onderhoudshistorie helpt om die ontwikkeling te volgen, maar vervangt geen actuele technische beoordeling.

Een eerder rapport kan daarom een goede voorbereiding zijn op een eigen aankoopkeuring. Het kan helpen om gericht aandacht te besteden aan eerder geconstateerde problemen en om te controleren of aanbevolen reparaties zijn uitgevoerd.

Maar een rapport met een ander doel, een beperktere reikwijdte of een oudere inspectiedatum vervangt niet automatisch een onderzoek voor de nieuwe koper.

Eerst vragen, dan kijken

Goede informatie vooraf maakt een bezichtiging vaak een stuk gerichter. Je weet welke documenten ontbreken, welke reparaties zijn uitgevoerd en welke technische vragen nog openstaan.

Soms levert dat vooral geruststelling op: een duidelijke eigendomsgeschiedenis, complete papieren en zorgvuldig vastgelegde werkzaamheden. Soms ontstaat juist aanleiding om een bepaald onderdeel uitgebreider te onderzoeken.

Mijn advies is daarom eenvoudig: vraag voordat je verliefd wordt op de boot wat er al over bekend is. Noteer wat er wordt verklaard, wat er al dan niet is gedaan en welke gebreken bekend zijn. Een bezichtiging wordt er niet minder leuk van. Je stapt alleen met wat meer kennis aan boord.