JE ZEILBOOT HEEFT EEN CE-MARKERING, MAAR WAT ZEGT DAT NU ECHT

Voor veel zeilers is de CE-markering niet meer dan een klein plaatje in de kuip of bij de kajuitingang. Toch ontstaat hierover in de praktijk regelmatig verwarring. Want een CE is geen certificering zoals veel mensen denken.

De CE-markering is namelijk geen onafhankelijk keurmerk en ook geen bewijs dat een boot “gekeurd” is zoals bij een APK. Het is een markering waarmee de fabrikant verklaart dat het vaartuig op het moment van het op de markt brengen voldoet aan Europese regelgeving. Niet meer, en zeker niet minder.

Wie begrijpt wat de CE-markering wél en niet betekent, kijkt met andere ogen naar zijn schip en weet beter waar de technische en praktische grenzen liggen.

CE-markering: géén keurmerk, maar een markttoelating

De CE-markering (Conformité Européenne) is verplicht voor pleziervaartuigen van 2,5 tot 24 meter die nieuw binnen de Europese Unie op de markt worden gebracht. Het label toont aan dat de bouwer of importeur verklaart dat het vaartuig voldoet aan de Europese Richtlijn Pleziervaartuigen (RCD II – 2013/53/EU).

Belangrijk hierbij is de kernboodschap:
• CE is een conformiteitsmarkering
• CE is geen certificering of onafhankelijke kwaliteitskeuring
• CE zegt niets over de huidige technische staat van het vaartuig

In de basis betekent CE dus: dit schip mocht legaal binnen de EU worden verhandeld toen het in de handel werd gebracht.

Ontwerpcategorieën: waarvoor is het schip oorspronkelijk bedoeld?

Een CE-markering hoort bij een ontwerpcategorie, gebaseerd op de omstandigheden waarvoor het vaartuig is ontworpen:
• Categorie A (Oceaan): ontworpen voor lange tochten op open zee, wind boven 8 Bft en golven boven 4 m
• Categorie B (Buitenboord): offshore, tot windkracht 8 en golven tot 4 m
• Categorie C (Kustwateren): kust- en binnenzee, tot windkracht 6 en golven tot 2 m
• Categorie D (Binnenwateren): rivieren, kanalen en beschutte wateren

In de praktijk wordt dit vaak verkeerd geïnterpreteerd. Een CE C-zeiljacht “mag” in veel gevallen prima een kusttocht maken, maar de markering geeft aan dat de bouwer het schip niet ontworpen en beoordeeld heeft voor zwaardere omstandigheden (zoals categorie B of A).

Dat is dus niet alleen een veiligheidsindicator, maar óók een duidelijke begrenzing van ontwerpuitgangspunten en aansprakelijkheid.

ISO-normen: de technische onderlaag van CE

Onder de CE-markering liggen technische normen, vaak gebaseerd op ISO-richtlijnen. Deze beschrijven hoe bepaalde eigenschappen moeten worden berekend of aangetoond.

Enkele veelvoorkomende voorbeelden:
• ISO 12217: stabiliteit en drijfvermogen
• ISO 9094: brandveiligheid en vluchtwegen
• ISO 8666: afmetingen, gewicht en laadvermogen
• ISO 10087: identificatie en het unieke WIN/HIN-nummer

Deze normen vormen de “taal” waarop ontwerp en conformiteitsverklaring worden gebaseerd. Maar ook hier geldt:
• normen zeggen hoe iets gebouwd en beoordeeld móést worden bij introductie
• normen zijn geen bewijs dat een schip na jaren gebruik nog hetzelfde presteert
• normen zijn geen garantie op afwezigheid van gebreken of schade

De grote nuance: CE geldt op het moment van marktintroductie

Een essentieel punt dat vaak vergeten wordt:
De CE-regelgeving heeft betrekking op het moment waarop het vaartuig in de handel wordt gebracht binnen de EU.

Alles wat daarna met het schip gebeurt kan ertoe leiden dat de oorspronkelijke situatie verandert, zoals:
• schade (grondberoering, aanvaring, kielbelasting)
• structurele reparaties of modificaties
• gewichtstoename (extra accu’s, generator, tender, airco)
• wijzigingen in kielconfiguratie, ballast of tuigage
• veroudering van materialen en verbindingen (laminaat, kitnaden, dekbeslag)

Een schip kan dus officieel “CE” zijn, maar technisch gezien inmiddels zó gewijzigd of verouderd dat de uitgangspunten van de oorspronkelijke conformiteit niet meer realistisch zijn.

Waarom de CE-markering vaak verkeerd begrepen wordt

In de dagelijkse praktijk hoor je bijvoorbeeld:
“Mijn boot heeft CE C, dus ik mag niet buitenom naar IJmuiden.”

Dat is een misvatting. De CE-markering is geen verbodsbord of vaarvergunning. Het zegt vooral:
• onder welke ontwerpcondities het schip bij introductie is beoordeeld
• welke grenzen de fabrikant heeft aangehouden
• wat er aannemelijkerwijs buiten het ontwerpgebied valt

Het is daarom niet zozeer een “actueel veiligheidslabel”, maar eerder een ontwerpclassificatie die ook de aansprakelijkheid van de bouwer afbakent.

CE is geen actuele keuring, het is vergelijkbaar met een bouwvergunning

Een goede vergelijking is deze:
• CE-markering = bouwvergunning / conformiteit bij oplevering
• Technische keuring = beoordeling van de werkelijke staat vandaag

Een boot die ooit voldeed aan normen, kan inmiddels schade hebben aan kielconstructie, rompstructuur, roerophanging, dekbeslag of laminaten. In die gevallen heeft het CE-plaatje geen praktische waarde als “bewijs van veiligheid”.

Waarom een onafhankelijke keuring onmisbaar blijft

Bij aankoop van een gebruikte zeilboot is het verstandig verder te kijken dan de markering. Een onafhankelijke (aankoop)keuring brengt de technische staat in beeld en beoordeelt risico’s op basis van:
• constructie en belastingspunten (kiel, roer, verstaging)
• staat van romp, dek, verbindingen en doorvoeren
• aanwijzingen voor eerdere schade en herstelkwaliteit
• installatie-technische aandachtspunten
• onderhoudsniveau en verwachte kosten

Met daarbij een belangrijke kanttekening:
Een aankoopkeuring is geen CE-conformiteitsinspectie.
Het doel is niet om te bewijzen dat het schip “CE-correct” is gebouwd, maar om vast te stellen of het schip technisch verantwoord is en of er gebreken of risico’s aanwezig zijn.

De waarde van normen, én gezond verstand

Normering is nuttig, maar in de praktijk ook vaak een bureaucratisch hulpmiddel met een handelsdoel: het zorgen dat een product binnen de EU mag worden verkocht.

Wat zeilers uiteindelijk nodig hebben is niet alleen papierzekerheid, maar praktisch inzicht:
• Wat is de werkelijke staat van mijn schip?
• Wat kan ik verantwoord verwachten van constructie en installaties?
• Waar liggen de risico’s bij zwaardere omstandigheden?
• Welke gebreken zijn latent aanwezig?

Een deskundige inspectie vertaalt de theorie van normen naar de werkelijkheid aan boord.

Conclusie

De CE-markering is geen certificering, maar een markering die aangeeft dat het schip bij introductie voldeed aan Europese regelgeving. Het is geen garantie, geen actuele keuring en geen bewijs dat een schip vandaag nog dezelfde veiligheid of constructieve kwaliteit heeft als bij oplevering.

Wie écht wil weten wat zijn schip waard is, technisch en praktisch, laat het niet bij het plaatje in de kuip.
Laat het vaartuig inspecteren, beoordelen en begrijpen.